Toen onze oudste zoon één werd, maakten we een verjaardagstaart voor hem – natuurlijk alleen gezoet met banaan. Ik kon me simpelweg niet voorstellen dat ons kleintje ooit ‘slechte suiker’ zou eten. Tijdens het introduceren van vaste voeding waren we immers maandenlang heel strikt geweest met het vermijden van zout en suiker.
Op zijn tweede verjaardag proefde hij voor het eerst suiker. In de vorm van een marsepeinen praline op een kruisbessentaart, gebakken door zijn overgrootmoeder. ‘Ach ja,’ dacht ik, terwijl ik een hap nam van mijn slechts licht gezoete taart voor hem en de licht bittere nasmaak van de situatie wegslikte. Was Pandora’s doos – of beter gezegd, de suikerpot – nu definitief geopend?
Hij wordt bijna drie en suiker kruist inmiddels af en toe ons pad – en zijn smaakpapillen – soms sneller dan we zouden willen.
Suiker is bij ons nog lang geen dagelijkse kost, maar helemaal suikervrij is ons gezin inmiddels ook niet meer. Als volwassenen proberen wij onze suikerinname ook zo laag mogelijk te houden, zonder al te veel moeite of strenge beperkingen.
Wanneer snoep uit de lucht valt
In het voorjaar wordt hier in Keulen bijvoorbeeld carnaval gevierd. En alsof de kostuums en bekende carnavalsliedjes nog niet genoeg zijn, worden er tijdens de grote optochten letterlijk snoepjes het publiek in gegooid.
Volgens mij zit de grootste lol vooral in het verzamelen zelf. Nadat we samen een klein zakje gummy snoep hadden gedeeld, was de interesse erin al snel verdwenen. Twee maanden later liggen de restjes nog steeds onaangeroerd in onze kast.
Een vriendin die vorig jaar meeliep vertelde dat ze eens iets anders wilden proberen en in plaats daarvan appels uitdeelden. Het enige wat ze terugkregen, was een stortvloed aan kritiek.
Appels zijn hier nog altijd erg populair als zoete snack tussendoor, vooral wanneer ze heel zijn. De b.box snackbox maakt het meenemen van heel fruit extra makkelijk – zeker wanneer er ook nog ruimte is voor een kleine snack erbij.
Tussen beperking en samen genieten
En eerlijk gezegd begrijp ik beide kanten. Suiker smaakt lekker, maar echt nodig is het niet. Ik moet er niet aan denken hoeveel vrije suikers ik als kind heb binnengekregen. Elke avond tijdens het tandenpoetsen ben ik dankbaar dat mijn ouders zo goed voor het gebit van mij en mijn broers en zussen hebben gezorgd.
Daarom begrijp ik ouders die hun kinderen zo lang mogelijk willen ‘beschermen’ tegen suiker. Tegelijkertijd kan dat tijdens gezamenlijke eetmomenten, waar taart of ijs is, ook uitsluiting gevoelens geven. Sociale momenten draaien dan al snel om wat een kind niet mag eten, in plaats van om gezellig samen zijn.
Mijn zorg is dat zodra onze kinderen oud genoeg zijn om zelf bij suiker te kunnen, het FOMO-effect echt toeslaat en er geen rem meer op zit. Daarom willen we onze twee kinderen laten zien dat zoetigheid iets is voor speciale momenten – onderdeel van samen genieten, niet van een dagelijkse gewoonte.
Compassie en bewustwording
Thuis proberen we kant-en-klaar snoep zoveel mogelijk te vermijden, of we maken zelf iets lekkers.
Na de geboorte van onze tweede zoon had ik nauwelijks energie voor iets anders dan chocolade en ijs bestellen. Ik had zo’n sterke behoefte aan zoetigheid en in die periode leek het rationele deel van mijn brein soms gewoon uitgeschakeld.
Of suiker daadwerkelijk een verslavende werking heeft zoals drugs, is wetenschappelijk nog niet duidelijk bewezen. Wat wel vaststaat, is dat het ons beloningssysteem in de hersenen activeert en dopamine vrijmaakt. In zulke momenten probeer ik tegenwoordig – en waarschijnlijk geldt dat ook voor veel andere ouders – veel milder en begripvoller voor mezelf te zijn.
Te veel suiker over langere tijd kan natuurlijk ook gezondheidsgevolgen hebben, van gaatjes tot overgewicht. Tijdens het tandenpoetsen in de ochtend en avond praten we er daarom over hoe tanden schoon en sterk moeten blijven. Dan veranderen de tanden in kleine autootjes die door de wasstraat gaan en worden schoongemaakt van etensresten. We vertellen er altijd bij dat suiker tanden extra vies maakt.
Ons dagelijks leven: kleine routines in plaats van strenge regels
In het dagelijks leven vertrouwen we op eenvoudige routines: bijvoorbeeld een fruitreep met notenpasta en fruit, Griekse yoghurt met noten en honing, of een kleine muesli als dessert, handig voorbereid en geportioneerd in de b.box mini lunchbox.
We hebben ook gemerkt dat onze oudste zoon ’s avonds veel beter eet wanneer hij in de middag een uitgebalanceerde snack krijgt. En dat het binnen ons gezin een stuk rustiger verloopt wanneer gezonde opties altijd binnen handbereik zijn – zowel thuis als onderweg.
Gezoete drankjes proberen we volledig te vermijden. In plaats daarvan geven we water, thee of melk/havermelk. Dat werkt bij ons verrassend goed, vooral wanneer de kinderen zelfstandig kunnen drinken en altijd iets passends bij zich hebben in hun b.box drinkflessen.
Wanneer voeding een overtuiging wordt
We realiseerden ons pas echt hoe gevoelig het onderwerp suiker ligt in onze samenleving toen onze oudste zoon naar de opvang ging. Van tevoren spraken we met de leiding, die uitlegde dat je voor verjaardagen gerust iets zelfgemaakt mocht meenemen, maar het liefst zonder suiker. Felgekleurde superheldentaarten met drie lagen zijn meer iets voor thuis.
Op zijn eerste dag op de opvang kwam een moeder binnen met drie dozen roze supermarktgebak met daarop een bekende olifant. De blikken van het personeel en de andere ouders zeiden genoeg: hoe kun je dat nou doen?
En ja – hoe kon ze?
Misschien had ze het weekend ervoor een huis vol visite. Misschien moest ze werken. Misschien was er simpelweg geen tijd om te bakken. Eerlijk gezegd neem ik mijn petje voor haar af dat ze er tussen de kinderopvang, werk, het huishouden en alles eromheen überhaupt aan gedacht had om iets mee te nemen.
De hardheid waarmee mensen zulke situaties soms beoordelen, helpt niemand. Het zorgt juist voor afstand in plaats van steun. Uiteindelijk proberen we allemaal hetzelfde te doen: goed voor onze kinderen zorgen en hen een gezonde relatie met voeding meegeven.
Ons doel: een ontspannen omgang met voeding
Tegenwoordig proberen we onze kinderen geen perfect eetpatroon voor te leven, maar juist een ontspannen houding tegenover voeding. We willen ze herinneringen meegeven – aan samen koken, delen en eten.
Er zullen verjaardagen zijn, carnaval, ijsjes in de zomer en taart bij oma.
En er zullen dagen zijn waarop ze nauwelijks trek hebben of juist ineens enorme porties eten.
Wat we hun willen meegeven, is geen angst voor suiker, maar het gevoel dat eten meer is dan alleen voedingsstoffen. Het is samenzijn. Het is zelfstandigheid. En het is plezier.
En soms is het gewoon een marsepeinen praline op een verjaardagstaart.
Over de auteur: Bianka is designer en moeder van twee zoons. Samen met haar gezin woont ze in Keulen, waar ze volop avonturen beleven in de wereld van baby’s en peuters.